Na szczęście niektóre z nich ocalały i zostały dostosowane do innej funkcji, mającej przypominać górnicze dziedzictwo Śląskiej Ziemi. Takim przykładem jest chociażby szyb Prezydent, który
na nowo może zachwycać, nie tylko
miłośników architektury industrialnej, ale także mieszkańców Chorzowa i
okolicznych miejscowości, a nawet gości spoza Ślaska.
Lokalizacja i historia
Przy granicy Chorzowa Starego i byłej Królewskiej Huty, na terenie pomiędzy ulicami Piotra Skargi i Tadeusza Kościuszki zlokalizowana jest zabytkowa wieża wyciągowa dawnego szybu ,,Prezydent" nieistniejącej już kopalni.
Wieża wyciągowa wybudowana została w 1933 roku. Jej budowa finansowana była przez kapitał polsko-francuskiej spółki „Skarboferm”. Początkowo szyb nosił imię ,,Wielki Jacek", od 1937 roku - ,,Prezydent" na cześć Prezydenta RP Ignacego Mościckiego, związanego w tamtych latach z Chorzowem. Wieża o wyjątkowej, żelbetowej konstrukcji i wysokości 42m - jako jedna z najnowocześniejszych wówczas w Europie - posiada dwa koła linowe o średnicy 5,5m ustawione równolegle obok siebie.
Działalność
górnicza była tu prowadzona do 1993 roku. Wówczas część budynków
pokopalnianych rozebrano. Pozostały budynki dyrekcji, starej sali
zbornej i kasyna, dawnego domu mieszkalnego sztygarów, kopalnianej
straży pożarnej, magazynu ciekłego powietrza oraz nowego kasyna.Obecnie w
pobliskich zabudowaniach prowadzona jest działalność kulturalna przez
Stowarzyszenie SZTYG.art. Wystawy maralrstwa, koncerty, warsztaty
plastyczne dla dzieci czy coroczny Chorzowski Teatr Ogrodowy to znaki
charakterystyczne dla tego miejsca, które przeszło niezwykłą
metamorfozę. W 2010 roku wieża wyciągowa Szybu Prezydent wraz z
kompletem zabudowań Sztygarka dołączyły do grona obiektów będących na
Szlaku Zabytków Techniki. Od tego momentu każdego czerwca osoby
odwiedzające Szyb Prezydent mogą wziąć udział w Inustriadzie - jedynym
tego typu w Europie Środkowo - Wschodniej festiwalu, prezentującym
przemysłowe dziedzictwo całego regionu, który jest jednocześnie świetną
okazją do dobrej zabawy w wyjątkowych miejscach i przestrzeniach.
Tereny wokół szybu stanowi bardzo dobry punkt do wypoczynku i rekreacji.W tle zabudowania dawnej kopalni. W tej chwili mieści się tu SPA, restauracja, galeria, oraz hotelik.
Rok
2014 to kolejny przełom w historii Szybu Prezydent. Dzięki środkom
unijnym pozyskanym z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa
Śląskiego na lata 2007-2013 przez Stowarzyszenie SZTYG.art przy wsparciu
miasta Chorzów, na szybie powstała platforma widokowa. Od tej pory po
pokonaniu 201 schodów z wysokości 34 metrów można podziwiać niezwykłą
panoramę miasta i okolic.
Szyb Prezydent w całej swej okazałości.Nie każdy ma na tyle sił i odporności psychicznej, by po ażurowych schodkach weksc na sam
Tereny rekreacyjne
Regulamin być musi ;)
Oryginalne elementy wieży szybu, które pozostały jako świadek przeszłości.
Widoki z góry w kierunku północnym.
Pomimo nie najlepszej widoczności można rozpoznać bez problemu charakterystyczne punkty na mapie Śląska. Chociażby szyb Krystyna w Bytomiu.
Chorzów Stary z kopalnią Barbara, oraz Kopiec Wyzwolenia w Piekarach Śląskich.
Widok w kierunku pół-wsch.
Stadion Sląski i Osiedle Tysiąclecia. Przy dobrej pogodzie widać Beskidy.
W tle Lidl i śląska zabudowa sprzed 100-u lat.
Oprócz widoków i wypoczynku na powietrzu kompleks Sztygarka oferuje coś dla ciała i ducha, wszak mieści się tu kilka instytucji kulturalnych w tym mini muzeum.
Do kwietnia 2014 szyb Prezydent można było oglądać jedynie z dołu i podziwiać jego klasę. Teraz można zwiedzać całe wnętrze zabytkowej wieży i podziwiać widok okolicy, który - naprawdę zapiera dech w piersiach. Wejście na szyb jest bezpłatne. Na klatce schodowej, dla bezpieczeństwa, zamontowane są kamery. Dwie dodatkowe, obrotowe kamery zamontowane są na szczycie wieży. Ponadto szyb Prezydent wpisany jest na listę zabytków.
Źródła: zabytkitechniki.pl
chorzow.eu