Jadąc przez Świętoszowice (wcześniej - niem. Schwientoschowitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice) w kierunku Przezchlebia, znienacka zwróciłem uwagę na szpaler drzew prowadzący od głównej drogi w sąsiedztwie autostrady A1. Tuż za drzewami było widać prześwitujący przez gałęzie podziurawiony dach i tu z ciekawością skierowałem moją uwagę. Po części byłem przygotowany na to, że można spotkać we wsi jakiś zabytek, bo na starej mapie był takowy zaznaczony. Jednak kiedy spotkałem młodego i wykształconego człowieka on zaprzeczył jakoby we wsi była taka budowla. Zatem odpuściłem. Natomiast życie pokaząło, że ludzie nie zawsze wiedzą, że w ich miejscu zamieszkania się znajduje coś ciekawego.
Po wstępnym zbadaniu sprawy, historia pokazuje, ze jest to „Dwór Jednota", który należał do rodu Strachwitzów rezydujących w Kamieńcu. Wybudowany został najprawdopodobniej w drugiej połowie XIX w. Natomiast jak wynika z ksiąg hipotecznych Hrabia Carl von Strachwitz sprzedaje Świętoszowice wraz dworem Jednota w kwietniu 1900r. Nowym nabywcą włości zostaje właściciel cegielni Anton Grabara. Jednak nie na długo, bo już 1905 r. wieś Świętoszowice przejmuje stowarzyszenie właścicieli majątków we Wrocławiu. Po wielu perypetiach spółki decyzją sądu w Gliwicach majątek „Dwór Jednota" 27.05.1913r. przechodzi w ręce Viktora Kranczocha. Potem jeszcze - czyli od 21.07.1927r. dysponuje tym majątkiem Pruska Spółka Górniczo-Hutnicza we Wrocławiu. I tak prawdopodobnie było aż do wojny. Po wojnie cały majątek został znacjonalizowany, a na przejętych przez władze gruntach i majątkach gospodarowały PGR-y i tak było aż do początku lat 90-tych. Potem właścicielem pozostała Agencja Nieruchomości Rolnych w Opolu. Cześć z nich została odsprzedana , a cześć w dalszym ciągu pozostaje w zasobach spółki. Do kogo należy dwór? Nie wiem, ale szkoda, że niszczeje.
Mnie to bardzo boli i dlatego napisałem posta na ten temat.
Jak się jednak okazuję, że sędziwe drzewa tworzące szpaler, niegdyś będący aleją, wiodącą do dworu w Świętoszowicach, to właściwie jedyna pozostałość po dawnym parku, otaczającym dworskie zabudowania.
Niestety z okolicznej zabudowy pozostał tylko jeden budynek mieszkalny oddalony od dworu jakieś 100 m. dalej na wschód. (wikimapia)
Pomimo, że obiekt dworski ma pewne cechy charakterystyczne dla dworów ziemskich nie został nieuwzględniony w rejestrze zabytków gm. Zbrosławice.
Jego los jest w zasadzie przesądzony i trudno by spodziewać, że żeby ktoś by okazał szczególne zainteresowanie dla tej budowli.
Wejście do dworu od frontu.
Nie wiem kto jest właścicielem dworku i kto jest odpowiedziały za jego likwidację?
Wnętrza widziane przez okno od strony zachodniej.
Wbrew pozorom jest to miejsce na luksusowy hotel w sąsiedztwie autostrady lub nawet dla restauracji albo lokal na wesela i przyjęcia okolicznościowe. Po za tym obok łąka, pola i piękny gościniec. Ot taka nasza polska gospodarka. Chyba pozostanie jedynie na zdjęciach.
