Jaroszowiec Olkuski - dworzec kolejowy

Dworzec kolejowy widziany od strony lasu 

 Zanim wspomnę na temat ciekawej bryły byłego dworca w Jaroszowcu, warto coś napisać na temat linii kolejowej, która zbudowana była za czasów zaboru rosyjskiego i nosiła nazwę jako "Kolej Iwangorodzko-Dąbrowska". Wybudowano wówczas wiele ciekawych i niepowtarzalnych dworców i stacji. Niektóre przetrwały do dziś, ale inne najczęściej pozostają w ruinie lub przeznaczone są do wyburzenia, natomiast niektóre nie przetrwały przemian, które zafundowały polskie władze po upadku PRL-u. Już na początku nowego tysiąclecia w ramach reformy kolejnictwa zredukowano ilość pociągów pasażerskich na trasie Katowice - Olkusz - Kielce, ale także lokalnych połączeń z Olkusza do Tunelu.  W związku z tym spadała ilość podróżnych, co było podstawą do likwidacji kas biletowych utrzymywania dworców i stacja kolejowych. 

Dworzec Kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej w Strzemieszycach Wielkich. Foto (pocztówka) z 1917 r. [foto wikipedia.com]

Niestety w ostanich latach  budynek dworca został wyburzony, pomimo protestów mieszkańców Dąbrowy Górniczej i chęci rewitalizacji dworca. 

Budynek dworca po przebudowie. [foto wikipedia.com]

Budynek dworca o powierzchni 1084 m² i kubaturze 8313 m³ został oddany do użytku w latach 80. XIX wieku. Wybudowany w stylu neorenesansowym, później przekształcony, murowany z cegły, składał się z kilku brył 2- i 3-kondygnacyjnych oraz czterokondygnacyjnej wieży na planie prostokąta. Wyburzony został w 2016 r. 

Budynek dworca w Jaroszowcu Olkuskim widziany od strony Północnej 

Na chwilę obecną stacja Jaroszowiec Olkuski ma swoje znaczenie. Tuż obok mieści się sanatorium oraz huta szkła. Poza tym sam Jaroszowiec jak i obok położone Klucze zapewne by chętnie by korzystali z usług kolei i dworca jeśli by kursy tego przewoźnika byłyby bardziej sprzyjające. Tuż obok usytuowane są osiedla pracownicze, ale także piękne lasy i rezerwaty, które są położone w bezpośrednim sąsiedztwie dworca.   Przez stację Jaroszowiec Olkuski przebiega  szlak z Tunelu przez Olkusz do Sosnowca oraz Linia Hutniczo-Siarkowa. 

W porównaniu do Kolei Galicyjskiej, gdzie budynki dworców były niemal identyczne, tutaj każdy z budynków dworcowych zasługuje na indywidualne uznanie.   Szczególnie stacja w Jaroszowcu zasługuje na uwagę. Niepokryte tynkiem ściany, formowane z różnorodnie układanych cegieł, wzbogacone dekoracyjnymi gzymsami, szczytami i wnękami, tworzą oryginalną całość, złożoną z trzech brył z ryzalitami. To przykład naprawdę dobrej roboty, zarówno projektanta, jak i wykonawcy. Na uwagę zasługują duże półkoliste okna. 

 Do chwili obecnej na bocznej ścianie widoczna jest też dodatkowa historyczna osobliwość, znak czasów (przystankom kolejowym nadawano zwyczajowo nazwy niekoniecznie wsi, na gruntach których stały, lecz znaczniejszych miejscowości z okolicy) napis Rabsztyn. Jako bowiem, że Jaroszowiec uznano za mało ważny, do 1964 roku przystanek nosił nazwę Rabsztyn (od wsi mieszczącej sanatorium przeciwgruźlicze) – dopiero wtedy przemianowano go na Jaroszowiec Olkuski. 

Źródła: pl.wikipedia.org

przeglad.olkuski.pl