Wilkowice, to sympatyczna wioska położona w gm. Zbrosławice w pow. tarnogórskim.
Po lewej stronie zabudowania dworskie
Pierwsza wzmianka o Wilkowicach
pojawia się już w 1256 r. jako wieś należąca w diecezji wrocławskiej. Najbardziej
znaną rodziną władającą tymi terenami była niezwykle rozgałęziona
szlachta śląska - Larischowie (w kościele w Zbrosławicach znajduje się
płyta nagrobna Jerzego Larischa z 1616 r. należącego do naczęsławickiej
linii tego rodu). We wsi znajduje się późnobarokowy pałac Larischów z
pierwszej połowy XVIII wieku zamieniony na budynek mieszkalny. Gustaw von Larisch umiera bezpotomnie w 1810 r. Wilkowice (w tym pałac) i
Laryszów przejmuje jego siostrzeniec Edward von Koschützki. Edward
ginie na wojnie w 1913 r. Jego majątek przejmuje 27 grudnia 1816 roku
jego brat Karol von Koschützki. Po II wojnie cały majątek wraz z pałacem i zabudowaniami dworskimi zostaje znacjonalizowany i upaństwowiony.
Okolica Wilkowic, tereny należące do byłego majątku. W oddali nieczynna linia kolejowa z Bytomia do Brynka.
Droga od strony Ptakowic
Jeszcze w latach 40-tych pałac oraz zabudowania gospodarcze i cały majątek przechodzi we władanie PGR, który gospodaruje nim aż do roku 1993. Po tym okresie następowała powolna prywatyzacja i przystosowanie terenów rolniczych do warunków gospodarki wolnorynkowej. Po upadku PGR-ów całe dobra trafiły w prywatne ręce i od tamtej pory trwa sukcesywna odbudowa rozszabrowanego i zrujnowanego majątku.
Cały dwór wraz z pałacem otoczony jest przez do niedawna zaniedbany park
krajobrazowy z I połowy XIX wieku, o powierzchni 2,6 ha. Do dziś
przetrwało w nim sporo ciekawych okazów starodrzewia, potężne graby
pospolite, wiązy polne, lipy drobnolistne, dęby szypułkowe, jesiony
wyniosłe, oraz platan klonolistny o obwodzie około 5 m. Od kliku już lat nowy właściciel czyni nieustające wysiłki bu przywrócić park do dawnej świetności. Niestety wielu zabytkowych i wartościowych drzew już nie ma. Pozostały jeszcze platany. I od nazwy tych drzew powstała restauracja, ciesząca się dużym zainteresowaniem. Restauracja została utworzona na zrębach pomieszczeń
gospodarczych z 1929 r., które zostały odrestaurowane zgodnie z
zaleceniami konserwatora zabytków. Po za tym godne uwagi jest mini-zoo położone w otoczeniu stawów z ławeczkami i placem zabaw dla dzieci.
Jeśli chodzi o pałac, to jest to budowla jest murowana z cegły,
otynkowana, piętrowa, podpiwniczona, nakryta dachem mansardowym z
lukarnami, utrzymana w stylu późnobarokowym. Utworzona została na rzucie
prostokąta z nieznacznymi ryzalitami na osiach dłuższych elewacji.
Fasada frontowa jest dziewięcioosiowa, artykułowana pasami boniowań,
posiada ryzalit trzyosiowy podzielony pilastrami, zwieńczony trójkątnym
przyczółkiem. Elewacje boczne są trzyosiowe, a tylna jedenastoosiowa z
centralnym ryzalitem również zwieńczonym trójkątnym przyczółkiem.
Wejście do pałacu
Ocalały piękne witraże w drzwiach wejściowych.
Dziedziniec przed pałacem.
Niestety ani dwór ani pałac nie jest udostępniony do zwiedzania.
Niestety ani dwór ani pałac nie jest udostępniony do zwiedzania.
Pomimo tego, że gospodarz uchodzi za człowieka bardzo dbałego i gospodarnego, bo tak się wypowiadają o nim pracownicy, to bardzo niemiłe są panie zasiadające w biurze, które mieści się na parterze pałacu tuż u wejścia po lewej stronie. Szczególnie uprzejmym człowiekiem, inteligentnym oraz znającym historię i obejście okazał się ogrodnik. (serdecznie pozdrawiam!)
Na terenie gospodarstwa stoi jeszcze obok pałacu ciekawy budynek, który zapewne z czasem przyjmie nowe obowiązki.
Jest jeszcze kilka budynków za płotem nowego gospodarstwa, które służyły jako mieszkania dla ludzi pracujących u "Pana".
