Bytom - Aleja Muz

Zanim zrelacjonuję i podkreślę uroki muz, warto wspomnieć nieco o samym ich  twórcy - Tadeuszu Sadowskim, który urodził się na Wołyniu w 1915., a zmarł w 1991 r.

Rzeźbiarz, związany był ze śląskim środowiskiem artystycznym. Wcześniej kształcił się na Wydziale Sztuk Pięknych uniwersytetu w Wilnie u T. Niesiołowskiego i w pracowniach rzeźby K. Jakimowicza i H. Kuny. W 1938 wyjechał do Lwowa. W 1939 został zmobilizowany do 14 pułku Ułanów Jazłowieckich. Po ucieczce z niewoli w 1940 wrócił do Lwowa, gdzie projektował scenografie i kostiumy do przedstawień operowych. Po wojnie osiadł w Bytomiu. Jest autorem 621 prac rzeźbiarskich - monumentalnych rzeźb w parku miejskim, oraz wielu innych m.i.n. fontanny przy placu Akademickim, pomnika powstańców w Radzionkowie, licznych rzeźb sakralnych, elementów małej architektury miejskiej, tablic pamiątkowych. Prace artysty znajdują się w zbiorach Muzeum Śląskiego w Katowicach, Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, a także w Szwajcarii, Kijowie i Charkowie.

Ponadto inne wcześniej znane pomniki Tadeusza Sadowskiego to: Karol Świerczewski, który został zdetronizowany i przez dłuższy czas spoczywał na śmietnisku przy ul. Elektrownia razem z  kruszywem i odpadami drogowymi. Niestety słuch po nim zaginął. Inne jego dzieła to:  Stanisław Moniuszko przy wieżowcu obok Opery Ślaskiej, Fryderyk Chopin na pl. Sikorskiego. Spod jego ręki wyszły inne rzeźby plenerowe  do dziś oglądane: "Górnik" obok Kopalni Powstańców Śląskich w Bytomiu, "Bramkarz" obok stadionu Polonii Bytom, "Hokeista" obok lodowiska Polonii Bytom, "Foki", "Pelikany", "Ryby" i "Niedźwiadki" w WPKiW w Chorzowie. Z resztą zaprojektował wnętrza w bytomskich hotelach "Pionier" i "Bristol". Tworzył także obrazy i grafiki. Laureat wielu nagród, wyróżnień i medali dla działacza w zakresie kultury.

Na skwerze w Parku Miejskim w Bytomiu, własnie z jego inicjatywy przycupnęło 9 pięknych muz, tworząc w tym miejscu uroczą aleję. Muzy prezentują różne sfery życia i nauk trzymając w rękach atrybuty związane z tymi dziedzinami. W tej chwili po częściowej rewitalizacji parku miejskiego  
cała okolica alei muz zyskała na  estetyce. 

S. Moniuszko

Być może pragnieniem  Tadeusza Sadowskiego było, by wszyscy zniewoleni przez bóstwo pracy jakim był PRL, choć przez chwilę - wypoczywając w parku mogli mieć kontakt z kulturą i sztuką. Natomiast mitologia grecka świetnie się do tego nadawała. Zapewne wielu spacerując obok muz zastanawiali się, co takie atrybuty mogą symbolizować? 

  
Według wierzeń starożytnych Greków muzy były córkami Zeusa i tytanidy Mnemosyne, bogini pamięci. Urodziły się w Pierii u stóp Olimpu. Mieszkały na szczytach gór, Helikonie w Beocji i Parnasie. Hezjod, który według legendy stał się ich kapłanem, tak zaczął swój poemat "Teogonia":

"Wdzięczne ciała obmywszy w rzeźwiących nurtach Permesu muzy, Olimpu dziewice, korowód piękny zawiodły na Helikonu wyżynach, stąpając pieśniom do wtóru. Stamtąd, ruszywszy gromadą, w całuny mgielne spowite, szły pośród nocy w dolinę, śpiewając głosem przecudnym. One to niegdyś Hezjoda uczyły pięknego śpiewania u Helikonu podnóża, gdzie owce pasł białorunne. Kostur dały mi potem do rąk, ułamawszy laurową gałąź pięknie rozkwitłą - i boską natchnęły mnie pieśnią".

W sumie muz było dziewięć. Każda z nich była opiekunką jakiegoś rodzaju poezji, sztuki czy nauki. Jako boginie pieśni związane były z bogiem Apollonem, który stał się ich zwierzchnikiem. W sztukach przedstawiano je z nieodłącznymi atrybutami, po których łatwiej można było je odróżnić.

Kaliope - Pięknolica; opiekunka poezji epickiej (bohaterskiej); najczęściej przedstawiano ją z tabliczką do pisania i rylcem albo ze zwojem; uważana za najstarsza i najmądrzejszą z muz.

Klio - Głosząca sławę; opiekunka historii; przedstawiana w postaci siedzącej, z rozwiniętym pergaminem.

Euterpe - Radosna; opiekunka poezji lirycznej; przedstawiana z aulosem.

Taleja - Rozkoszna; opiekunka komedii; przedstawiana z maską komiczną, laską pasterską lub wieńcem bluszczowym.

Melpomene - Śpiewająca; opiekunka tragedii; przedstawiana z maską tragiczną lub maczugą Heraklesa.

Terpsychora - Kochająca taniec; opiekunka tańca i pieśni; przedstawiana najczęściej w tanecznej pozie, z lirą i plektronem.

Erato - Umiłowana; opiekunka poezji miłosnej; przedstawiana z lirą.

Polihymnia - opiekunka poezji chóralnej i sztuki mimicznej; najczęściej ukazywana w zadumanej postawie, bez atrybutów.

Urania - Niebiańska; opiekunka astronomii; przestawiana z cyrklem i globusem astralnym.

Obok Muz w na Południowym stawie zwanym również Łabędzim jest jeszcze rzeźba Pelikanów.

Nowy mostek - zwanym miłości (przed zbiórką na starym mostku zawieszano kłódki)

W parku im Kahla

Mostek

Bytomski park jest rewitalizowany już od kilku lat. Ostatnimi czasy miasto przygotowało film, który ukazuje cenne bogactwo miejskiej przyrody, tuż obok gęsto zasiedlonych dzielnic. 

W takim razie zapraszam również do obejrzenia filmiku :)

Bytom - plener nad 'stawem północnym'

 Odnoszę wrażenie, że najtrudniej jest pokonać stereotypy ukształtowane przez media. Najczęściej o Śląsku się mówi w kontekście upadłego przemysłu i związaną z tym patologią. 

Natomiast miasta wchodzące w skład GOP-u postrzygane są jak trędowate. Szczególnie na skutek restrukturyzacji przemysłu źle postrzegany jest Bytom. To prawda, że jest tu jeszcze wiele do zrobienia, ale trudno w serze widzieć tylko dziury. Bytom ma wiele do zaoferowania mieszkańcom i przyjezdnym. Takim szczególnym i przyjaznym miejscem jest Park Miejski im. Franciszka Kachla.

Na terenie parku zaprojektowano lub raczej odtworzono wile miejsc na odpoczynek w ciekawym otoczeniu.

 Skwer z grupą rzeźb, tworzących, „Aleję Muz” autorstwa Tadeusza Sadowskiego. Można powiedzieć rzeźbiarz pokochał Bytom, ponieważ  tu zostawił po sobie wiele pamiątek. W samym parku jest ich wiele. Ale o tym może kiedy indziej

     Teren Parku Miejskiego został wpisany do rejestru zabytków w dniu 19.05.1992r. przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach. Dzięki temu może znajdzie się więcej środków na rewitalizację i utrzymanie parku.

Park ten, w okresie międzywojennym uznawany za najpiękniejszy na całym Śląsku po parku Szczytnickim we Wrocławiu, jest dziś tylko cieniem dawnej świetności, mimo to jest nadal miejscem gdzie mieszkańcy Bytomia chętnie spędzają wolny czas.

Łączy on nowoczesne rozwiązania, a jednocześnie nawiązuje do aspektów zabytkowych XIX wiecznego parku. Układ parku zaliczyć można jako swobodny, ścieżki w układzie promienistym, z obrysem zbliżonym do trójkąta. W obrębie parku znajdują się trzy stawy, z których 2 połączone są ze sobą groblą oraz szereg infrastruktury parkowej związanej nierozerwalnie z jego bogatą historią.
Drzewa i krzewy występują w skupinach podkreślających ciągi piesze. Między nimi występują wolne przestrzenie. Występują tu takie gatunki jak: dąb korkowy, tulipanowiec, buk pospolity „strzępolistny”, lipa, wiąz górski, platan, wiąz szypułkowy, iglicznia trójcierniowa, cis zwyczajny, choina kanadyjska, sosna czarna, modrzew.Park nie jest ogrodzony, dzięki czemu z każdej strony jest łatwy dostęp do niego

Park Miejski im. F. Kachla zajmuje powierzchnię 34,9 ha, a na jego obszarze znajdują się m.in. grecki zakątek, rozarium, muszla koncertowa, dwa place zabaw, kąpielisko, fontanna, altany i wydzielone miejsca do gry w szachy oraz dwa zbiorniki wodne tj. staw północny i staw południowy. Od kilku lat na terenie parku Gmina Bytom prowadzi działania rewaloryzacyjne, mające na celu przywrócenie mu dawnej świetności.

Staw północny jest położony na obrzeżach parku, w bezpośrednim sąsiedztwie dużego osiedla mieszkaniowego przy ul. Olimpijskiej. Efekt jego przebudowy jest szczególnie znaczący dla mieszkańców tego osiedla, którzy stanowią grupę najczęściej odwiedzającą park, ze względu na poprawę walorów estetycznych i krajobrazowych tego miejsca. 

Dlatego chce Wam pokazać kilka jesiennych zdjęć z nad stawu północnego. To tutaj przyjeżdżają często młode pary na plenery ślubne.

 Widok od strony ul. Olimpijskiej

 Jeden z mostków

 Wcześniej staw był pod opieka wędkarzy, teraz stał się miejscem odpoczynku dla wszystkich

 Rzeźba Pegaza  obok ul. Chrzanowskiego

 Pamiątka po byłym amfiteatrze. 

W tej chwili cała budowla została wyburzona i trwa wznoszenie nowego amfiteatru. Miejsce jest bardzo urocze. Zobaczymy co przyniesie nowe? Po za tym trwają przygotowania do czyszczenia i rewitalizacji stawu południowego, który już przed wojną służył jako centrum rekreacyjne dla mieszkańców Bytomia. Na ten temat tez już pisałem w jednym z postów. 

Pocztówka ukazująca park w Bytomiu przed wojną. Pomnik Bismarcka uszkodzony spoczywa pod ziemią. W ubiegłym roku podczas prac renowacyjnych natrafiono na jego części, ale z niewyjaśnionych do końca powodów nic z tym nie zrobiono. Koparka wykopała dół i spoczął z powrotem  na swoim miejscu. Może przyjdą lepsze jeszcze lepsze  czasy na Bismarcka? 

Źródła: mzdim.bytom.pl