niedziela, 8 października 2023

Rogoznica i Zmajevo oko

Ten kto raz był w Dalmacji, zapragnie przyjechać tu po raz kolejny. I to nie jest tylko moje odczucie i pragnienie, o czym świadczy ilość Polaków w tej części Chorwacji. Po odwiedzeniu kilku miejscowości przyszedł czas na Rogoznicę. Jest to przepięknie położona miejscowość w południowej części powiatu Šibenik-Knin, w głębokiej zatoce, która jest dobrze chroniona przed podmuchami wiatru.  Rogoznica – pomimo że wydaje się niewielka, ma 54 km długości linii brzegowej i przyjazne położenie  geograficzne, które umieszcza ją w centrum wybrzeża Dalmacji. Warto dodać, że należy do najbardziej wystającej części chorwackiego lądu, która wnika głęboko w Morze Adriatyckie. 


Jeśli chodzi o historię, to kontynentalna część Rogoznicy była zamieszkana już w 1390 roku. Ale obawiając się Turków, w 1518 roku ludność przeniosła się na wyspę ze względów bezpieczeństwa.

Dzisiejsze centrum Rogoznicy składa się z niegdyś części lądowej zwanej Kopača i wysepki Kopara, połączonych sztucznym nasypem w jedną całość. 




Widok ze wzgórza półwyspu Gradina 

Położenie Rogoznicy oddziela północny i południowy Adriatyk, co ma niezwykły wpływ  na tym obszarze na pogodę i przyjazny klimat. Jednym z najbardziej ciekawym a zrazem charakterystycznym miejscem miejscem jest Przylądek Planka, gdzie mamy bezpośrednie zderzenie  wiatrów i prądów morskich, jakby walkę "bora i jugo”. Właśnie klimat jest jednym z najbardziej atrakcyjnych elementów przyciągających turystów, gdyż w Rogoznicy jest średnio 2600 godzin słonecznych. 



Widok z Kopary 

Jeśli chodzi o historię, to kontynentalna część Rogoznicy była zamieszkana już w 1390 roku. Ale obawiając się Turków, w 1518 roku ludność przeniosła się na wyspę ze względów bezpieczeństwa.

Dzisiejsze centrum Rogoznicy składa się z niegdyś części lądowej zwanej Kopača i wysepki Kopara, połączonych sztucznym nasypem w jedną całość. 


Widok na najstarszą część miejscowości i Koparę, na które jest maszt przekaźnika i Lawendowy labirynt. 


Marina Frata



Obecnie centrum Rogoznicy znajduje się na półwyspie, wcześniej na wyspie,  gdzie stare kamienne domy są w większości zachowane do dzisiaj, co nadaje nabrzeżu Rogoznicy autentyczną śródziemnomorską atmosferę. Większość wyspy jest pokryta sosnami i jest idealna do spacerów oraz innych rodzajów rekreacji. 




Ta piękna wioska rybacka ma naturalnie chroniony port, głębokie zanurzenie, które zawsze zapewniało bezpieczne kotwicowisko nawet dla większych statków.  Z kolei gęsty las sosnowy, długa promenada nad morzem, piękne plaże, wysepki i zatoki oraz Jezioro Smoka (Smocze oko) w krasowym skalistym podłożu, przyciągają dziś oprócz żeglarzy i wielu innych turystów oraz miłośników przyrody. 

 




Marina Frata 






HISTORIA

Pierwsi osadnicy wybrali na swoją siedzibę kontynentalną część dzisiejszej Rogoznicy – Kopača w 1390 roku, a pobliską wysepkę – Kopara, gdzie mieszkańcy szukali schronienia przed najazdami tureckimi, zamieszkano w 1518 roku. Kiedy zagrożenie ze strony Turków minęło, wyspa została połączona z lądem kamienną groblą. W 1809 roku, podczas panowania francuskiego, na wyspie zbudowano fortecę. 




Stary kościół św. Jana z Trogiru z 1324 roku na pobliskim przylądku Ploče świadczy jednak, że obszar ten był odwiedzany jeszcze przed przybyciem pierwszych osadników. Potwierdzają to badania w Jaskini Loznica, gdzie na cmentarzu odkryto kilka nagrobków. Rogoznica jest nadal typową śródziemnomorską miejscowością, której ludność zajmuje się głównie rybołówstwem, uprawą ziemi i turystyką.  


Jezioro "Smocze Oko"

Jezioro Smocze Oko jest unikalnym zjawiskiem hydrogeomorfologicznym wschodniego wybrzeża Adriatyku, w którym ze względu na szczególne właściwości fizykochemiczne rozwinęła się osobliwa flora i fauna. Znajduje się na półwyspie Gradina, obok cienkiej powłoki, która oddziela zatoki Soline i Koprišće.  Zmajevo oko toczone jest pionowymi skałami o wysokości od 4 do 24 metrów. Powierzchnia jeziora wynosi około ok. 10 000 m², a maksymalna zmierzona głębokość to 15 metrów. Chociaż niektóre źródła podają, że w niektórych miejscach  głębokość  może sięgać nawet do 60 m. 






Jak powstało to śródlądowe jezioro? Przypuszczeń i teorii jest wiele. A jeszcze więcej legend. 






W ciągu stuleci zdarzało się, że woda w jeziorze wrzała. To niezwykłe zjawisko przyrodnicze miało wpływ na powstanie wielu legend o ludziach i mitycznych stworzeniach, wśród których najciekawsza jest ta o bezwzględnym smoku. Smok ten żył w jeziorze i pobierał od mieszkańców okolicznych wsi krwawą daninę, zabierając najpiękniejsze dziewczęta i najdorodniejsze owce. Jest i legenda o smoku Murinie, synu Posejdona, który co prawda chronił pobliską miejscowość Rogoznica przed złodziejami, ale żądał słonej zapłaty za swoje usługi. Trwało to do czasu aż pojawił się śmiałek Arystoteles i wyzwał smoka na pojedynek na włócznie. Jezioro powstało prawdopodobnie w wyniku zwycięstwa Arystotelesa i do dziś ma nadprzyrodzoną moc. 


Inne źródła wskazują, że wcześniej we wnętrzu wzgórza Gradina znajdowała się ogromna jaskinia, która ma podziemne połączenie z morzem i najprawdopodobniej się zawaliła. A zawalisko stworzyło cylindryczne jezioro. 

Jak naprawdę było, pozostaje to w domysłach oraz celem dalszych badań geologów i przyrodników. Smajevo oko stanowi atrakcje turystyczną i miejsce dla śmiałków, którzy bardzo chętnie skaczą z kilkunastu metrów do wody. I najczęściej są to Polacy ;)    








Polecam zatem odwiedzenie Rogoznicy i spacer nie tylko nad Zmajevo oko, ale również na sam szczyt wzgórza, z którego roztaczają się przepiękne widoki. Szczególnie o zachodzie słońca.





środa, 21 czerwca 2023

Lepnica czerwona po miechowickim zamkiem


Jeden z nielicznych w polskiej florze, rodzimych gatunków o mocno różowych lub czerwonych kwiatach. Naturalnie częsty w górach i na wyżynach, na niżu raczej rzadki. Rośnie w zasadzie w różnych środowiskach glebowych. Ceniony za długi czas kwitnienia od kwietnia po lipiec. Jako roślina górskich lasów jest odporny na zacienienie i na obecność metali ciężkich w glebie. W okolicach pałacu w Miechowicach rośnie w formie dzikiej w dwóch odmianach. Jako Lepnica Czerwona oraz Lepnica biała. 



poniedziałek, 20 marca 2023

Miechowice - leśne osobliwości

 Bytom, a szczególnie dzielnica Miechowice, to nie tylko tereny przemysłowe i pozostałości po zrujnowanych fabrykach lub kopalniach, ale  też piękna i dzika przyroda.  Co prawda w dużej mierze zmieniona ręką człowieka, jednak stanowi w chwili obecnej wspaniałe miejsca do wypoczynku lub rekreacji. Jedni łowią ryby, zaś inni wyruszają na spacery wokół leśnych zbiorników wodnych, które są zamieszkałe przez rozliczne gatunki ptactwa. 




Z kolei w leśnych ostępach możemy się natknąć na dziki, sarny lub rzadkie gatunki roślin, stanowiące o wartości Miechowickiej Ostoi Leśnej. Kolejną osobliwościa Miechowic, jest kompleks stawów ,,Górnika Miechowice". Stawy leżą na terenie Lasów Państwowych i są dzierżawione przez Stowarzyszenie Wędkarskie Górnik Miechowice. Niektóre ze stawów dzierżawione są przez osoby prywatne. 




Rybaczówka 








Niestety część buków idzie pod topór 















Jeśli szukasz bardziej alternatywnych propozycji, polecam żółty szlak turystyczny im. Zygmunta Kleszczyńskiego, który zaczyna się obok byłego przystanku kolejowego Bytom Północ. Przebiega on przez ciekawe tereny leśne i doprowadza do centrum przesiadkowego w Rokitnicy. Tuż przy szlaku możemy zobaczyć ciekawe drzewa uznane za pomniki przyrody oraz ciekawą architekturę dworu Tieshowitz. Wczesniej szlak kończył się w Zabrzu-Grzybowicach. 

Polecam: Zabrze - Rokitnica: Dworek starosty bytomskiego