poniedziałek, 20 marca 2017

Rydułtowy - kolejowy cud architektury

Ostatnimi czasy los rzucił mnie do Rydułtów. Wielokrotnie tu już bywałem i lubię to miasteczko. To właśnie tutaj bywają takie atrakcje, których nie spotka się nigdzie indziej. Jedną z atrakcji jest hałda Szarlota - najwyższa w całej Europie. Bardzo ciekawa jest również historia KWK Rydułtowy, która w tej chwili jest najstarszą kopalnią węgla kamiennego w Polsce. Jednak, co mnie najbardziej interesuje - to infrastruktura kolejowa. A szczególnie tunel kolejowy, który należy do najdłuższych w Polsce, a jest najdłuższym kolejowym wyrobiskiem na Śląsku, przez który cały czas odbywa się ruch pociągów.



Miło wspominam podróże koleją do tej stacji :) Jeździły jeszcze piętrusy do Chałupek :)


Pomimo, że budynek stacji jest w opłakanym stanie, to ruch pasażerski jest utrzymany.





Kolej do Rydułtów zawitała już w latach 1855–56, kiedy to połączono linią nr 140 (obecna numeracja) Katowice z Nedzą przez Rybnik i Rydułtowy.   W latach 70. XX wieku trasa została  zelektryfikowana na całej długości. W tym samym czasie na całym odcinku wybudowano całą pozostałą infrastrukturę z dworcami, peronami i innymi pomieszczeniami gospodarczymi.   


W tle stożek Szarloty


Wlot do tunelu od strony stacji w Rydułtowach


Zdecydowana większość ludzi, którzy odwiedzają Rydułtowy zupełnie nie zdaje sobie sprawy, że tuż pod ich stopami znajduje się cud architektury. Tunel budowany był przez kilka lat, natomiast druga połowa XIXw. to wielki rozwój przemysłu. Zapotrzebowanie na węgiel stale rosło a ten można było wtedy transportować w dużych ilościach i na dalekie odległości tylko koleją, dlatego też konieczne było poprowadzenie linii kolejowej z Rydułtów w stronę Nędzy i dalej do Raciborza. Tak wielkie przedsięwzięcie technologiczne na owe czasy stanowiło spory problem. Rozwiązała go ówczesna spółka akcyjna Wilhelmsbahn, która podjęła się tego zadania. Budowa tunelu trwała ponad 3 lata, podczas, której natrafiono na spore problemy. Niestabilny grunt dawał budowlańcom się we znaki. W 1857r. tunel zawalił się. Wszystkiemu winne były ruchy górotworu spowodowane eksploatacją górniczą prowadzoną pod miastem Rydułtowy. 100 metrów tunelu zostało całkowicie zniszczone. Dzięki zaangażowaniu górników udało się go odbudować i wzmocnić. W swojej historii raz jeszcze doszło do zawalenia konstrukcji, lecz tym razem odbyło się to całkowicie zgodnie z planem. Podczas wybuchu II Wojny Światowej 1 września 1939r. dokładnie o godzinie 5.09 żołnierze Wojska Polskiego broniący Rydułtów wysadzili tunel w powietrze. Miało to powstrzymać nacierające wojska niemieckie. Okazało się jednak, że zablokowanie linii kolejowej Racibórz – Rybnik nie spowolniło ataku. Tunel został odbudowany i przywrócony do eksploatacji w 1942r.


W przeciwieństwie do wielu zabytków z XIXw. rydułtowski tunel jest cały czas w użyciu. Regularnie odbywa się w nim ruch kolejowy na trasie Racibórz – Rybnik i dalej w stronę Katowic. Jest ważnym elementem na szlaku kolejowym, który wykorzystuje się nie tylko do przewozów pasażerskich ale przede wszystkim towarowych. Każdego dnia przejeżdża przez niego kilkadziesiąt ciężkich składów. Każdy z nich liczy ok. 50 wagonów wypełnionych węglem. Tunel od ponad 160 lat radzi sobie doskonale z takim natężeniem ruchu kolejowego, i jak na razie nie widać na nim żadnych oznak zmęczenia co nie dziwi, jeśli spojrzeć w dane liczbowe ujawniające skalę przedsięwzięcia budowlanego. Aby uszczelnić konstrukcję i zabezpieczyć ją przed naporem wód gruntowych użyto podczas jego budowy aż 20 000 ton łoju oraz innego rodzaju tłuszczu. Efekt widać do dziś. Każdy pasażer może podziwiać go na własne oczy za każdym razem, kiedy pociąg niknie w mroku tego jedynego w Polsce zabytku techniki kolejowej o tak wielkich walorach architektonicznych i historycznych.


Wlot do tunelu od strony Nędzy [foto - rydultowy.pl]

 

 Archiwalna fotografia ukazująca wyjazd parowozu z tunelu na stację Rydułtowy [foto - nowiny.pl]

Tunel kolejowy w Rydułtowach pomimo tego, że jest w świetnej kondycji i, że cały czas odbywa się w nim ruch kolejowy zamknięty jest dla ruchu pieszego. Wynika to tylko i wyłącznie ze względów bezpieczeństwa. Wejść do niego mogą tylko odpowiednie służby ratunkowe, natomiast wszyscy wielbiciele zabytków techniki mogą podziwiać go tylko i wyłącznie po ówczesnym uzgodnieniu z PKP Polskie Linie kolejowe, które są właścicielem tunelu.


Pomimo tego, że wejście do tunelu jest zabronione, kilka fotek okazujących wnętrze tunelu [foto - wikimapia]


[foto - wikimapia]


[foto - wikimapia]

Już pierwsze spojrzenie daje do zrozumienia, że tunel w Rydułtowach powstał w czasie, kiedy walory architektoniczne były nie mniej ważne niż estetyczne. Wejścia po obu stronach ozdobione są specjalnymi wieżami zbudowanymi w duchu epoki. Nie trzeba być znawcą architektury ani technologii budowlanych aby spostrzec, że tunel w Rydułtowach to wyjątkowa budowla, której na pewno warto przyjrzeć się bliżej. 



W tej chwili trwają prace na, które mają na celu remont torowiska i dostosowania go do osiągania większej prędkości 



Źródła:  rydultowy.pl
             wikimaia.org
             wikipedia.pl

5 komentarzy:

  1. Dziękuję za przypomnienie historii tunelu i jego archiwalnych zdjęć. Z łezką w oku ogląda się miejsca gdzie kiedyś często się bywało.Pozdrawiam serdecznie Alina

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pozdrawiam i dziękuje za odwiedziny :)

      Usuń
  2. Bardzo ciekawa historia z tym tunelem. W Polsce jest pełno takich ciekawostek architektonicznych.

    OdpowiedzUsuń
  3. Piękne bo nasze!! i wara wrogom i nieudacznikom.

    OdpowiedzUsuń
  4. Ten tunel to coś dla mnie!!! udało się sprey'arzom i mi by się udało sokistów uniknąć, a innego zagrożenia tam nie widzę - poza pociągami rzecz jasna ;)
    zdobienia neogotyckie dodają mu nevo bajkowego uroku.

    OdpowiedzUsuń

Bardzo miło mi, że gościłeś na moim blogu.!
Za pozostawiony komentarz z góry dziękuję i postaram się jak najszybciej odpowiedzieć. Komentarze anonimowe będą moderowane tylko pod warunkiem, że będą opatrzone imieniem lub pseudonimem (nickiem).
Serdecznie pozdrawiam !!!