niedziela, 30 października 2022

Grzbietem Małych Pienin

 Małe Pieniny, to przeurocza część pasma Pienin, ciągnąca się od Przełomu Dunajca do przełęczy Rozdziele. Nazwa ta pojawiła się dopiero w połowie XIX wieku, w dokumentach z XVIII w. występowała nazwa Szlachtowskie Góry. 


Widok z Durbaszki w kierunku Pienin Właściwych 

Małe Pieniny mają długość 14 km, szerokość 4 km, grzbietem biegnie granica między Polską a Słowacją. Przez wielu topografów do Małych Pienin włączana jest też położona całkowicie na Słowacji Grupa Golicy, niektórzy jednak uważają, że pod względem budowy, flory i krajobrazu należy ona do Pienin Właściwych, inni jeszcze wydzielają ją w odrębną grupę[1]. Granicę między Beskidem Sądeckim a Małymi Pieninami tworzy dolina Grajcarka i jego dopływu Białej Wody do Kociubylskiej Skały, dalej Przełęcz Rozdziela, a po słowackiej stronie potok Rozdziel i Wielki Lipnik. Wapienne skały znajdujące się po północnej stronie doliny Białej Wody, mimo że topograficznie przynależą do Beskidu Sądeckiego, strukturalnie i geologicznie są częścią Małych Pienin. Od Grupy Golicy oddziela je dolina Leśnego Potoku i Przełęcz pod Tokarnią, od Magury Spiskiej dolina potoku Lipnik, Straňanské sedlo i dolina potoku Kamienka.

Widok z Bereśnika




Otoczenie Białej Wody 

Pasmo to charakteryzują duże wysokości względne, średnio wynoszą one 300 m, ale dochodzą do 500 m. Najwyższym szczytem, będącym jednocześnie najwyższym w całych Pieninach, są Wysokie Skałki, zwane też Wysoką (1052 m). Występuje tu wiele wapiennych wzniesień o ostro zarysowanych kształtach i gołych ścianach: (Bystrzyk, Łaźne Skały, Rabsztyn i in.), we wschodniej części ten skalisty charakter stopniowo się zatraca i szczyty zaczynają swoim wyglądem przypominać typowe wzniesienia Beskidów. Stoki południowe są bardziej strome od północnych, te zaś porozcinane są dolinami, które są szerokie w swoim obszarze źródliskowym, wąskie natomiast u wylotu. Cieki wodne tworzą gęstą sieć (3,15 km/km²)[1]. Głównymi rzekami i potokami odwadniającymi to pasmo po zachodniej stronie są: Grajcarek, Leśny Potok i Lipnik, wszystkie uchodzą do Dunajca. Wschodnią, słowacką część odwadniają potoki Kamienka i Wielki Lipnik znajdujące się w zlewni Popradu.

Na Bukowinach u Wojtka

Spojrzenie ku Tatrom 


Jarmuta w promieniach zachodzącego słońca


Pod Wysokim Wierchem 

Czas na odpoczynek 

Widok z czarnego działu na przełęcz pomiędzy Wysokim Wierchem i Durbaszką



Osobiście uważam, że jest to jedno z najpiękniejszych pasm beskidzkich w całych Karpatach. Nieduży obszar pozwala szybko znaleźć się w pięknych widokowo miejscach. Poza tym świetnie rozwinięty transport wzdłuż Grajcarka oraz kolej linowa na Palenicę, stanowi  przyjazne możliwości organizowania wycieczek. Polecam te pasmo osobom, które nie mają wypracowane kondycji lub rodzinom z dziećmi. Pasterze wypasający owce na tutejszych halach będą niezapomnianym wspomnieniem :) Tu panuje inny klimat niż w innych beskidzkich kurortach. 



czwartek, 8 września 2022

Szczawa -Pijalnia Wód Mineralnych

 Daleko jej do renomowanych kurortów takich jak niedaleka Szczawnica czy Krościenko. Zapewne niektórzy podążając w Pieniny nie są nawet  świadomi, że w tej malowniczo położonej miejscowości oprócz sklepów jest coś co ją szczególnie wyróżnia. Niewątpliwie na uwagę zasługuje tutejsza Pijalnia Wód Mineralnych, która usytuowana jest tuż obok drogi wojewódzkiej DW 968, prowadzącej od Mszany Dolnej do Zabrzeża i dalej do Krościenka.  


Szczawa jest niedużą, ale piękną miejscowością w dolinie Kamienicy Gorczańskiej, na pograniczu Gorców i Beskidu Wyspowego. Wieś jest zamieszkana prze ok. 2000 osób.  Sporo tu nawet starej drewnianej zabudowy, która niestety odchodzi z tutejszego krajobrazu. 

Niestety czynna dopiero od 10.00 - 18.00 


Pijalnia została wyremontowana  i oddana ponownie do użytku w 2010 r., po 12 latach nieaktywności z powrotem służy mieszkańcom i turystom. 



Beskid Wyspowy i Gorce 

Jej nazwa pochodzi od kwaśnych wód mineralnych, tak zwanych szczaw, które znano w tej okolicy już od XV w. Kilkukrotnie opisywane przez badaczy takich jak Stanisław Staszic zaczęły być eksploatowane w dwudziestoleciu międzywojennym. W 1938 r. wybudowano tu pijalnię i rozlewnię wód. Także po II wojnie światowej pozyskiwano miejscowe szczawy, ale nigdy nie rozwinęło się tu większe uzdrowisko. Do dziś funkcjonują 4 źródła doprowadzone do pijalni, a miejscowe wody szczególnie dobrze wpływają na układ trawienny i dolegliwości związane z przemianą materii.


Wody w Szczawie są wysoko zmineralizowane i zawierają kationy i aniony magnezu, wapnia, wodorowęglanów, sody i żelaza, dodatkowo wzbogacone są o lit i jod. Lecznicze wody mineralne ze Szczawy (Szczawa I, Dziedzilla, Hanna i Szczawa II) są nieocenionym uzupełnieniem codziennej diety, szczególnie przy niedoborze litu i jodu. Mają właściwości przeciwzapalne, odczulające, alkalizują mocz i pobudzają przemianę materii w przypadkach otyłości



Jeszcze w latach 80-tych Szczawa stanowiła sporą bazę wypoczynkowo-turystyczną, a w tej chwili pozostają jedynie kwatery prywatnie lub nieliczne pensjonaty. 

W niedzielę 28 sierpnia 2022 r. plac przy Pijalni Wód Mineralnych w Szczawie tętnił życiem. Odbyła się tu impreza kulturalna pn. ŚWIĘTO WODY. Była to doskonała okazja do zweryfikowania wiedzy na temat walorów leczniczych i smakowych wód mineralnych wydobywanych w Szczawie.

Przygotowania do Święta Wody 

Skoro Szczawa słynie z wyjątkowych wód mineralnych, nieśmiało stara się, aby odłączyć się od gminy Kamienica w przyszłości stać się uzdrowiskiem z własną etykietą. Natomiast doskonałe warunki turystyczne oraz sieć szlaków w okoliczne pasma górskie stanowiły by świetną bazę do wypoczynku czynnego oraz do terapii wodami mineralnymi. 


Węzeł szlaków turystycznych. Oprócz tych pieszych są również rowerowe oraz nieoznakowane.  

Warto się zatrzymać w otoczeniu pijalni oraz zabrać ze sobą jakieś naczynie, by móc zabrać ze sobą osobliwe w smaku wody. Można również na miejscu się napić za symboliczne 50 gr. kubeczek wybranej przez siebie wody. 

sobota, 6 sierpnia 2022

Miechowice - leśne zakamarki

 W tym roku upłynęło 10 lat, jak z inicjatywy byłej Rady Rady dzielnicy Miechowice, (w tej chwili nieistniejącej) powołano do istnienia nowo utworzony na początku 2012 roku, zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Miechowicka Ostoja Leśna". Ten obszar chroniony powstał na mocy uchwały nr XXIII/321/12 Rady Miejskiej w Bytomiu z dn. 25 stycznia 2012 r.  „Miechowicka Ostoja Leśna" chroni obszar o  powierzchni 305,60 ha terenów leśnych, na których odnaleźć można wiele atrakcyjnych i egzotycznych gatunków drzew oraz ciekawych roślin, które pozostały tu po dawnych założeniach parkowych. Bardzo ciekawa jest również urozmaicona rzeźba terenu, powstała w wyniku prowadzonej tu już od XVI w. eksploatacji górniczej oraz doliny i stawy, które dodają temu miejscu wyjątkowy charakter. 



Niestety z roku na rok wiele polan leśnych zarasta i dziczeje. Zarastają też sukcesywnie stawy i doliny. Niemniej wiele miast zapewne by chciało takie uroczyska nieopodal miejsca zamieszkania. 


Oto kilka aktualnych ujęć z leśnych zakamarków Miechowickiej Ostoi Leśnej

















Na żółtym szlaku pieszym im. Z. Kleszczyńskiego  










Śmiało można wybrać się na maliny lub jeżyny :) 




Pomimo, że miechowicki las jest rzut beretem od miejsca zamieszkania, to można tu naprawdę miło spędzić czas. Jest sporo zagadkowych budowli, które stanowią ciekawą alternatywę dla już znanych obiektów. Jest tu również kilkadziesiąt kilometrów różnych ścieżek spacerowych i rowerowych, zarówno oznakowanych jak i nieznakowanych, acz ciekawych.