czwartek, 8 września 2022

Szczawa -Pijalnia Wód Mineralnych

 Daleko jej do renomowanych kurortów takich jak niedaleka Szczawnica czy Krościenko. Zapewne niektórzy podążając w Pieniny nie są nawet  świadomi, że w tej malowniczo położonej miejscowości oprócz sklepów jest coś co ją szczególnie wyróżnia. Niewątpliwie na uwagę zasługuje tutejsza Pijalnia Wód Mineralnych, która usytuowana jest tuż obok drogi wojewódzkiej DW 968, prowadzącej od Mszany Dolnej do Zabrzeża i dalej do Krościenka.  


Szczawa jest niedużą, ale piękną miejscowością w dolinie Kamienicy Gorczańskiej, na pograniczu Gorców i Beskidu Wyspowego. Wieś jest zamieszkana prze ok. 2000 osób.  Sporo tu nawet starej drewnianej zabudowy, która niestety odchodzi z tutejszego krajobrazu. 

Niestety czynna dopiero od 10.00 - 18.00 


Pijalnia została wyremontowana  i oddana ponownie do użytku w 2010 r., po 12 latach nieaktywności z powrotem służy mieszkańcom i turystom. 



Beskid Wyspowy i Gorce 

Jej nazwa pochodzi od kwaśnych wód mineralnych, tak zwanych szczaw, które znano w tej okolicy już od XV w. Kilkukrotnie opisywane przez badaczy takich jak Stanisław Staszic zaczęły być eksploatowane w dwudziestoleciu międzywojennym. W 1938 r. wybudowano tu pijalnię i rozlewnię wód. Także po II wojnie światowej pozyskiwano miejscowe szczawy, ale nigdy nie rozwinęło się tu większe uzdrowisko. Do dziś funkcjonują 4 źródła doprowadzone do pijalni, a miejscowe wody szczególnie dobrze wpływają na układ trawienny i dolegliwości związane z przemianą materii.


Wody w Szczawie są wysoko zmineralizowane i zawierają kationy i aniony magnezu, wapnia, wodorowęglanów, sody i żelaza, dodatkowo wzbogacone są o lit i jod. Lecznicze wody mineralne ze Szczawy (Szczawa I, Dziedzilla, Hanna i Szczawa II) są nieocenionym uzupełnieniem codziennej diety, szczególnie przy niedoborze litu i jodu. Mają właściwości przeciwzapalne, odczulające, alkalizują mocz i pobudzają przemianę materii w przypadkach otyłości



Jeszcze w latach 80-tych Szczawa stanowiła sporą bazę wypoczynkowo-turystyczną, a w tej chwili pozostają jedynie kwatery prywatnie lub nieliczne pensjonaty. 

W niedzielę 28 sierpnia 2022 r. plac przy Pijalni Wód Mineralnych w Szczawie tętnił życiem. Odbyła się tu impreza kulturalna pn. ŚWIĘTO WODY. Była to doskonała okazja do zweryfikowania wiedzy na temat walorów leczniczych i smakowych wód mineralnych wydobywanych w Szczawie.

Przygotowania do Święta Wody 

Skoro Szczawa słynie z wyjątkowych wód mineralnych, nieśmiało stara się, aby odłączyć się od gminy Kamienica w przyszłości stać się uzdrowiskiem z własną etykietą. Natomiast doskonałe warunki turystyczne oraz sieć szlaków w okoliczne pasma górskie stanowiły by świetną bazę do wypoczynku czynnego oraz do terapii wodami mineralnymi. 


Węzeł szlaków turystycznych. Oprócz tych pieszych są również rowerowe oraz nieoznakowane.  

Warto się zatrzymać w otoczeniu pijalni oraz zabrać ze sobą jakieś naczynie, by móc zabrać ze sobą osobliwe w smaku wody. Można również na miejscu się napić za symboliczne 50 gr. kubeczek wybranej przez siebie wody. 

sobota, 6 sierpnia 2022

Miechowice - leśne zakamarki

 W tym roku upłynęło 10 lat, jak z inicjatywy byłej Rady Rady dzielnicy Miechowice, (w tej chwili nieistniejącej) powołano do istnienia nowo utworzony na początku 2012 roku, zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Miechowicka Ostoja Leśna". Ten obszar chroniony powstał na mocy uchwały nr XXIII/321/12 Rady Miejskiej w Bytomiu z dn. 25 stycznia 2012 r.  „Miechowicka Ostoja Leśna" chroni obszar o  powierzchni 305,60 ha terenów leśnych, na których odnaleźć można wiele atrakcyjnych i egzotycznych gatunków drzew oraz ciekawych roślin, które pozostały tu po dawnych założeniach parkowych. Bardzo ciekawa jest również urozmaicona rzeźba terenu, powstała w wyniku prowadzonej tu już od XVI w. eksploatacji górniczej oraz doliny i stawy, które dodają temu miejscu wyjątkowy charakter. 



Niestety z roku na rok wiele polan leśnych zarasta i dziczeje. Zarastają też sukcesywnie stawy i doliny. Niemniej wiele miast zapewne by chciało takie uroczyska nieopodal miejsca zamieszkania. 


Oto kilka aktualnych ujęć z leśnych zakamarków Miechowickiej Ostoi Leśnej

















Na żółtym szlaku pieszym im. Z. Kleszczyńskiego  










Śmiało można wybrać się na maliny lub jeżyny :) 




Pomimo, że miechowicki las jest rzut beretem od miejsca zamieszkania, to można tu naprawdę miło spędzić czas. Jest sporo zagadkowych budowli, które stanowią ciekawą alternatywę dla już znanych obiektów. Jest tu również kilkadziesiąt kilometrów różnych ścieżek spacerowych i rowerowych, zarówno oznakowanych jak i nieznakowanych, acz ciekawych. 

wtorek, 19 kwietnia 2022

Bolesław - klasycystyczny dwór z XIX w.

 Powiem szczerze, że Drogą Olkuską - jak jest nazywana droga DK 94, łącząca min. Bytom i Kraków, przejeżdżałem niezliczone ilości razy, a nie wiedziałem, że zaledwie kilkaset metrów od węzła Bolesław, istnieje bardzo ciekawa budowla otoczona osobliwym parkiem. Co więcej, miejsce to ma swoją ciekawą historię.

Portyk i fronton dworu widziany od strony ul. Głównej 


Dwór widziany od strony parku. 

Jak wspominają wcześniejsze źródła, w centralnym miejscu obecnego parku wybudowany był okazały pałac z XVII w., który nie dotrwał do naszych czasów, ale nieopodal pałacu  wybudowano nowy obiekt. Jest to obecny neoklasycystyczny dwór, który pochodzi z połowy XIX wieku. Od 1842 r. był w rękach Eleonory Agnieszki z Łęckich, w 1867 r. dobra bolesławskie nabył przemysłowiec Gustaw de Kramsta. Po śmierci Kramsty dobra wraz z dworem dziedziczą jego dzieci. W 1891 r. dobra ziemskie wraz z kopalniami przechodzą na własność Spółki Akcyjnej „Towarzystwo Sosnowieckich Kopalni i Zakładów Hutniczych”.



Z boku dworu mieści się restauracja Sorrento 

 W tamtym czasie dworek przeznaczono na mieszkania dla zawiadowców kopalń. Od 1942 r. do 1945 r. dwór zajmowali Niemcy, a po wojnie teren z dworem przeszedł na własność skarbu Państwa. W latach 1962-1969 w dworze mieściła się izba porodowa, natomiast w latach 1976-1977 posterunek Milicji Obywatelskiej, potem MGOK w Bukownie z siedzibą w Bolesławiu. Po 1945 r. wnętrza dworu było poddane kilku przebudowom w wyniku, których zatarty został pierwotny układ przestrzenny. W 2008 r. po długotrwałej renowacji obiekt oddano do użytku i umieszczono tu Centrum Kultury im. M. Płonowskiej, oferując szeroką gamę usług kulturalnych. Od strony północnej znajdują się tereny dawnego ogrodu przechodzącego od południa w rozległy 4 hektarowy park, oraz od strony wschodniej zachowały się zabudowania gospodarcze, w których jeszcze do lat 90-tych mieściła się piekarnia, biura oraz restauracja. Budynki należały do GSSCH w Bolesławiu. 


Park w z widocznym wzniesieniem, które stanowi pozostałości po dawnym pałacu. Do dzisiaj można dostrzec pozostałości i piwnice. 

Dawne zabudowania folwarczne, w których po wojnie mieściły się piekarnia, restauracja oraz biura spółdzielni GS 

Natomiast sam dwór pochodzi z XIX wieku i zbudowany został w stylu neoklasycystycznym, z kamienia i cegły. Obiekt wpisany jest do rejestru zabytków województwa katowickiego (nr 1297/83) i podlega całkowitej ochronie prawnej. Fundamenty i mury piwnic murowane z kamienia łamanego i polnego wapienia dolomitu z miejscowych odkrywek. Ściany zewnętrzne starej części murowane są z kamienia i mają grubość około 1m. Przybudówka od strony zachodniej zbudowana z cegły. Dworek przedstawia typowe dla połowy XIX wieku rozwiązania budowli szlacheckich. Fasada z podstawowym elementem kompozycyjnym architektury klasycystycznej w postaci kolumnowego portyku frontowego. Jest to typowe rozwiązanie stosowane w dworkach wiejskich z XIX wieku. Parterowe dworki opracowywane były zazwyczaj w powściągliwej formie. Kolumnowy portyk lub ganek nadawał im reprezentacyjny wygląd.




Na ostateczny kształt dworku miały wpływ przebudowy dokonywane przez kolejnych właścicieli dostosowujące budynek do ich potrzeb. Przebudowa z 1910 roku zmieniła formę architektoniczną dworku, po dobudowaniu gzymsu podniosła się elewacja czyli jej wysokość zmieniła spadek dachu i jednocześnie zmienia się proporcja bryły. Część starsza dworku przykryta jest czterospadowym dachem połączona od zachodu przybudówką z około 1910 roku (opis formy zewnętrznej obiektu za opracowaniem dokumentacji konserwatorskiej dla arch. Bronisławem Mzykiem). W ostatnim czasie cały park z dworkiem został ogrodzony i jest dostępny podczas prowadzenia zajęć w dworku oraz w godzinach otwarcia restauracji Sorrento














Piwnica do przechowywania artykułów spożywczych w czasach gdy nie było lodówek ;)

Była zabudowa dworska, która była administrowana przez GS Bolesław. W chwili obecnej obiekt nieużytkowany. 



Warto dodać, że na terenie parku jest bezpłatny parking, gdzie można pozostawić samochód i zobaczyć park oraz dworek. Wnikliwe oko dostrzeże sporo pozostałości z dawnych czasów. Szczerze polecam wpaść do Bolesławia. 


Źródła: www.gminaboleslaw.pl

              visitmalopolska.pl